ายเหตุประกอบงบการเงินประจำไตรมาสที่ 1 ปี 2542

14 May 1999
ณ วันที่ 31 มีนาคม 2541 ยอดคงเหลือตามสัญญาเงินกู้ทั้งสองฉบับดังกล่าวข้างต้นมีจำนวนรวม ประมาณ 45.03 ล้านบาท ข้อมูลอื่น สัญญาเงินกู้ยืมระยะยาวจากสถาบันการเงินและบริษัทต่างประเทศดังกล่าวข้างต้น มีข้อกำหนดต่างๆ ให้ บริษัทฯและบริษัทย่อยปฎิบัติตามสัญญา หนี้สินภายใต้สัญญาเช่าการเงิน บริษัทฯได้ทำสัญญาเช่าการเงินกับบริษัทที่เกี่ยวข้องกันแห่งหนึ่งจำนวน 6 สัญญา เพื่อจัดหารถยนต์ สำหรับใช้ในการดำเนินธุรกิจ สัญญาเช่าการเงินดังกล่าวเป็นสัญญาที่ยกเลิกไม่ได้และมีกำหนดชำระค่า เช่าเป็นรายเดือนในเวลา 60 งวด โดยมีอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 19.81 - 23.648 ต่อปี สัญญาเช่าการเงิน ดังกล่าวยังได้ระบุว่าบริษัทฯมีสิทธิที่จะซื่อกรรมสิทธิ์ในรถยนต์ที่เช่าได้ในราคาร้อยละ 10 ของราคาทุน หรือราคาที่ซื้อมาจากตัวแทนจำหน่ายของผู้ให้เช่าเมื่อบริษัทฯได้ชำระค่าเช่าครบตามเงื่อนไขในสัญญา ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 บริษัทฯมีภาระผูกพันในการชำระเงินในอนาคตตามสัญญาเช่าการเงินใน มูลค่าปัจจุบันซึ่งคิดจากอัตราคิดลดระหว่างร้อยละ 19.81 - 23.648 ต่อปีดังนี้ วันที่ จำนวนเงิน (บาท) 31 มีนาคม 2543 923,632.56 31 มีนาคม 2544 1,141,460.66 31 ธันวาคม 2544 611,937.63 รวม 2,677,030.85 ภาระการชำระเงินจนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2543 ได้รวมเป็นส่วนหนึ่งของหนี้สินระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระ ภายในหนึ่งปีซึ่งแสดงไว้ในรายละเอียดหนี้สินระยะยาว หมายเหตุ 19 - หนี้สินอื่น หนี้สินอื่น ณ วันที่ 31 มีนาคม ประกอบด้วย จำนวนเงินล้านบาท งบดุลรวม งบดุลเฉพาะของบริษัทฯ 2542 2541 2542 2541 เงินมัดจำรับจากลูกค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 3) 129.27 76.29 460.07 76.29 - ลูกค้าอื่น 2,982.08 3,144.05 2,928.79 3,048.51 3,111.35 3,220.34 3,388.86 3,124.80 ส่วนเกินมูลค่าตามบัญชีของเงินลงทุน ในบริษัทย่อยที่สูงกว่าราคาทุน (หมายเหตุ 4) 20.89 - - - รวม 3,132.24 3,220.34 3,388.86 3,124.80 หมายเหตุ 20 - รายได้อื่น รายได้อื่นสำหรับระยะเวลา 3 เดือนสิ้นสุดวันที่ 31 มีนาคม ประกอบด้วย จำนวนเงินล้านบาท งบกำไรขาดทุน งบกำไรขาดทุน รวม เฉพาะของบริษัทฯ 2542 2541 2542 2541 ดอกเบี้ยรับ 71.98 72.50 64.97 54.52 ดอกเบี้ยรับที่เกิดจากตราสารหนี้ที่จะถือ จนครบกำหนด 5.51 71.01 5.51 71.01 ส่วนลดเงินสดจากผู้ขายสินค้าและผู้ให้บริการ 21.11 7.26 21.11 7.26 อื่นๆ 31.59 20.49 19.11 19.49 รวม 130.19 171.26 110.70 152.28 หมายเหตุ 21 - ค่าตอบแทนกรรมการ ค่าตอบแทนกรรมการที่ปรากฎในงบกำไรขาดทุนหมายถึง เบี้ยประชุมกรรมการ และบำเหน็จค่าตอบแทน แก่กรรมการตามที่ได้รับการอนุมัติโดยที่ประชุมใหญ่สามัญผู้ถือหุ้นประจำปีของบริษัทฯและบริษัทย่อย หมายเหตุ 22 - ค่าใช้จ่ายอื่น ค่าใช้จ่ายอื่นสำหรับระยะเวลา 3 เดือนสิ้นสุดวันที่ 31 มีนาคม ประกอบด้วย จำนวนเงินล้านบาท งบกำไรขาดทุน งบกำไรขาดทุน รวม เฉพาะของบริษัทฯ 2542 2541 2542 2541 ค่าความนิยมตัดบัญชี (หมายเหตุ 4) 14.80 9.15 - - ประมาณผลขาดทุนจากสินค้าเสื่อมสภาพ และล้าสมัย (หมายเหตุ 4) 86.26 - - - อื่นๆ 0.61 1.96 - 1.96 รวม 101.67 11.11 - 1.96 หมายเหตุ 23 - นโยบายการบริหารความเสี่ยงสำหรับรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศหลายประเภท เพื่อป้องกันความเสี่ยง จากรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศทั้งระยะสั้นและระยะยาว ความเสี่ยงของรายการที่เป็นเงินตราต่าง ประเทศประเภทระยะสั้นจะเกี่ยวข้องกับการนำเข้าสินค้า เงินกู้ยืมระยะสั้นจากต่างประเทศ และการชำระ ดอกเบี้ยของเงินกู้ยืมระยะยาวจากต่างประเทศ ส่วนความเสี่ยงของรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ ประเภทระยะยาว จะเกี่ยวข้องกับการกู้ยืมระยะยาวจากต่างประเทศ บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยง จากอัตราแลกเปลี่ยนของเงินสกุลต่างๆ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นดอลลาร์สหรัฐอเมริกา เนื่องจากบริษัทฯและ บริษัทย่อยมีรายการค้าเกี่ยวข้องกับประเทศต่างๆ นโยบายในการป้องกันความเสี่ยงจากรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศของบริษัทฯและบริษัทย่อย จะ พิจารณาจากฐานะสุทธิของรายการทั้งสิ้นที่เป็นเงินตราต่างประเทศ และโครงสร้างรายได้ของแต่ละ บริษัท โดยบริษัทฯและบริษัทย่อยจะทำการป้องกันความเสี่ยงจากรายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศ เมื่อ มีรายได้เป็นเงินบาท ขณะที่ความจำเป็นในการทำการป้องกันความเสี่ยงจากรายการที่เป็นเงินตราต่าง ประเทศน้อยลงหากมีรายได้เป็นเงินตราต่างประเทศ เนื่องจากรายได้ดังกล่าวจะช่วยลดความเสี่ยงของ ภาระในส่วนที่เป็นเงินตราต่างประเทศได้ ผู้บริหารระดับสูงจะมีการประชุมทุกเดือน เพื่อวิเคราะห์ความ เปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และประเมินกลยุทธ์ในการบริหารรายการที่เป็น เงินตราต่างประเทศตามอัตราประมาณการที่มีการพิจารณาใหม่ หมายเหตุ 24 - ยอดคงเหลือของสินทรัพย์และหนี้สินที่มีมูลค่าเป็นเงินตราต่างประเทศ ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 บริษัทฯและบริษัทย่อยมียอดสินทรัพย์และหนี้สินที่มีมูลค่าเป็นเงินตราต่าง ประเทศและมีสาระสำคัญดังต่อไปนี้ จำนวนเงินหลักล้าน งบดุลรวม งบดุลเฉพาะของบริษัทฯ สินทรัพย์ตามประเภทเงินตรา ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา 50.25 50.25 หนี้สินตามประเภทเงินตรา ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา 218.58 208.46 มาร์กเยอรมนี 16.90 16.89 เยนญี่ปุ่น 306.41 306.41 โครนนอรเว 2.22 2.22 จากยอดหนี้สินที่มีมูลค่าเป็นเงินตราต่างประเทศดังกล่าวข้างต้น ระยะเวลาในการชำระหนี้แยกได้ดังนี้ จำนวนเงินหลักล้าน กำหนดการชำระหนี้ งบดุลรวม งบดุลเฉพาะของบริษัทฯ ภายในวันที่ 31 มีนาคม 2543 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา 155.96 145.84 มาร์กเยอรมนี 16.90 16.89 เยนญี่ปุ่น 306.41 306.41 โครนนอรเว 2.22 2.22 หลังวันที่ 31 มีนาคม 2543 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา 62.62 62.62 ยอดสินทรัพย์ที่มีมูลค่าเป็นเงินตราต่างประเทศดังกล่าวข้างต้น ประกอบด้วยเงินตราต่างประเทศฝากกับ ธนาคารต่างประเทศ และยอดลูกหนี้ผู้ให้บริการโครงข่ายระหว่างประเทศ ส่วนหนี้สินที่มีมูลค่าเป็นเงิน ตราต่างประเทศได้แก่ เงินกู้ยืมระยะสั้น เงินกู้ยืมระยะยาว ดอกเบี้ยค้างจ่ายที่เกี่ยวข้อง ตั๋วเงินจ่ายแก่ เจ้าหนี้การค้าต่างประเทศ ยอดเจ้าหนี้การค้าต่างประเทศ และหนี้สินตามทรัสต์รีซีทส์ เงินกู้ยืมระยะยาว และดอกเบี้ยค้างจ่ายที่เป็นเงินดอลลาร์สหรัฐอเมริกา มีกำหนดชำระตามสัญญาเงินกู้ดังกล่าวไว้ใน หมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 18 ส่วนเงินกู้ยืมระยะสั้น ตั๋วเงินจ่ายการค้าต่างประเทศ และยอดเจ้าหนี้ การค้าต่างประเทศ มีกำหนดชำระภายใน 31 มีนาคม 2543 จากยอดหนี้สินที่มีมูลค่าเป็นเงินตราต่างประเทศดังกล่าวข้างต้นจำนวน 87.81 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อเมริกาในบัญชีของบริษัทฯและบริษัทย่อย ได้ทำประกันความเสี่ยงการขาดทุนจากการเปลี่ยนแปลง อัตราแลกเปลี่ยนไว้แล้ว ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอัตราแลกเปลี่ยนที่เกิดขึ้นระหว่างวันที่ 1 เมษายน 2542 และวันที่ 26 เมษายน 2542 ที่มีต่อฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของบริษัทฯและบริษัทย่อย อันเป็นผลมาจาก การที่บริษัทฯและบริษัทย่อยมีสินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นเงินตราต่างประเทศ ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 ที่ ไม่ได้ทำประกันความเสี่ยงการขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนมีจำนวนไม่เป็นสาระสำคัญ หมายเหตุ 25 - การเปลี่ยนแปลงทุนเรือนหุ้นของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2542 ที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) มีมติให้ออกหุ้นใหม่เพิ่มเติมเพื่อจัดสรรขายเฉพาะเจาะจงให้แก่กลุ่มบริษัทสิงคโปร์ เทเลคอม อินเตอร์เนชั่นแนล จำนวน 36,000,000 หุ้น ในราคาขายหุ้นละ 230 บาท หุ้นที่ออกใหม่ดังกล่าวได้จด ทะเบียนกับกระทรวงพาณิชย์แล้วเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2542 หมายเหตุ 26 - สำรองตามกฎหมาย สำรองตามกฎหมายของบริษัทฯตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 โดยจัดสรรไม่ น้อยกว่าร้อยละ 5 ของกำไรสุทธิประจำปี จนกว่าสำรองจะมีจำนวนถึงร้อยละ 10 ของทุนจดทะเบียนของ บริษัทฯ สำรองนี้จะนำไปจ่ายเงินปันผลไม่ได้ หมายเหตุ 27 - กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพของบริษัทฯและบริษัทย่อยได้จัดตั้งขึ้นภายใต้พระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530 ได้แยกตั้งเป็นกองทุนไว้ต่างหากจึงไม่ปรากฎในงบดุล หมายเหตุ 28 - ภาระผูกพัน สัญญาเช่า นอกจากภาระตามสัญญาเช่าตามที่กล่าวไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 3 บริษัทฯและบริษัท ย่อยได้ทำสัญญาเช่าที่ทำการสำนักงานสาขา สถานีฐาน รถยนต์ และอื่นๆ โดยมีระยะเวลาการเช่าตั้งแต่ 11 เดือนถึง 20 ปี และอาจต่ออายุสัญญาได้ โดยบริษัทฯและบริษัทย่อยผูกพันที่จะจ่ายค่าเช่าตามสัญญา ดังกล่าวข้างต้นดังนี้ จำนวนเงินล้านบาทต่อเดือน เพื่อบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) 14.31 เพื่อบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย 16.26 สัญญาค้ำประกัน ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีภาระผูกพันในการให้ธนาคารออกหนังสือเพื่อ ค้ำประกันสัญญาทางธุรกิจ การใช้ไฟฟ้า ภาษีศุลกากร และอื่นๆ ดังนี้ จำนวนเงินล้านบาท เพื่อบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) 3,595.12 เพื่อบริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย 3,713.81 สัญญาก่อสร้างและติดตั้งอุปกรณ์ระบบเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัว ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีภาระผูกพันคงเหลือตามสัญญางานก่อสร้างและ ติดตั้งอุปกรณ์เพื่อใช้กับระบบโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่และโทรศัพท์ติดตามตัว เป็นจำนวนเงินรวม ประมาณ 1,481.72 ล้านบาท สัญญาเช่าใช้การสื่อสารเพื่อบริการธุรกิจผ่านดาวเทียม บริษัทย่อยได้ทำสัญญาเช่าใช้การสื่อสารเพื่อบริการธุรกิจผ่านดาวเทียม สำหรับการใช้บริการรับส่งสื่อสาร ข้อมูลกับองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยเป็นระยะเวลา 5 ปี และอาจต่ออายุสัญญาได้ โดยบริษัทย่อย ผูกพันที่จะจ่ายค่าเช่าแม่ข่ายเดือนละ 35,000 บาทต่อสถานีและลูกข่ายเดือนละ 6,000 บาทต่อสถานี สัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและอัตราดอกเบี้ย บริษัทฯได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยจำนวนสองฉบับ เพื่อ ป้องกันความเสี่ยงการขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนจากการชำระเงินกู้ และดอกเบี้ยภายใต้สัญญาเงินกู้ที่ เป็นเงินตราต่างประเทศเป็นจำนวนเงินรวม 26,824,731.97 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา ในมูลค่าที่สัญญาไว้ เป็นจำนวนเงินรวม 678,527,471.52 บาท และแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยจากมูลค่าเงินดอลลาร์สหรัฐ อเมริกา (ซึ่งประกอบด้วยอัตราคงที่ร้อยละ 6.88 ต่อปี และอัตรา LIBOR ประเภท 6 เดือนบวกด้วยอัตรา ต่อปีที่กำหนดไว้ในแต่ละสัญญา) เป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่จากมูลค่าเงินบาทในอัตราร้อยละ 9.68 ต่อปี สัญญาทั้งสองฉบับครบกำหนดตั้งแต่วันที่ 15 มกราคม 2540 ถึงวันที่ 15 มกราคม 2544 เงินกู้ภายใต้ สัญญาเหล่านี้มียอดคงเหลือ ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 จำนวนรวม 19,144,325.32 ดอลลาร์สหรัฐ อเมริกา และครบกำหนดตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม 2542 ถึงวันที่ 15 มกราคม 2544 สัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ทำสัญญาซื้อเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าจำนวนเก้าฉบับ เพื่อป้องกันความเสี่ยง การขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน จากการชำระเงินกู้และดอกเบี้ยภายใต้สัญญาเงินกู้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศ ตั๋วเงินจ่ายแก่เจ้าหนี้การค้าต่างประเทศ เจ้าหนี้การค้าต่างประเทศและหนี้สินตามทรัสต์รีซีทส์ เป็นจำนวนเงินรวม 33,416,906.49 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา ในมูลค่าที่สัญญาไว้เป็นจำนวนเงินรวม 1,251,267,884.73 บาท สัญญาทั้งเก้าฉบับครบกำหนดตั้งแต่วันที่ 30 เมษายน 2542 ถึงวันที่ 30 ธันวาคม 2542 บริษัทฯได้ทำสัญญาขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าสองฉบับ เพื่อขายเงินตราต่างประเทศในระหว่างวัน ที่ 12 เมษายน 2542 ถึงวันที่ 27 ธันวาคม 2542 เป็นจำนวนงินรวม 13,000,000 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา ในมูลค่าที่สัญญาไว้เป็นจำนวนเงินรวม 502,740,000 บาท สัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ บริษัทฯได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศล่วงหน้าจำนวนเจ็ดฉบับ เพื่อป้องกันความเสี่ยงการ ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน จากการชำระเงินกู้และดอกเบี้ยภายใต้สัญญาเงินกู้ที่เป็นเงินตราต่าง ประเทศเป็นจำนวนเงินรวม 48,625,000 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา ในมูลค่าที่สัญญาไว้เป็นจำนวนเงินรวม 1,806,112,500 บาท สัญญาทั้งเจ็ดฉบับครบกำหนดตั้งแต่วันที่ 30 กันยายน 2542 ถึงวันที่ 29 กันยายน 2543 สัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ย บริษัทฯได้ทำสัญญาแลกเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยจำนวนเจ็ดฉบับ เพื่อป้องกันความเสี่ยงขาดทุนจากการ ชำระดอกเบี้ย ซึ่งอาจเกิดจากความผันผวนของอัตราดอกเบี้ยบนต้นเงินกู้ที่เป็นเงินตราต่างประเทศ จำนวน 88,635,790 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา โดยเปลี่ยนจากอัตราดอกเบี้ยลอยตัว (ซึ่งประกอบด้วยอัตรา LIBOR ประเภท 6 เดือนบวกด้วยอัตราต่อปีที่กำหนดไว้ในแต่ละสัญญา) เป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่ในอัตรา ร้อยละ 5.43 - 6.215 ต่อปี สัญญาทั้งเจ็ดฉบับครอบคลุมดอกเบี้ยที่เกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 30 มีนาคม 2541 ถึงวันที่ 15 กันยายน 2545 ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 ยอดเงินกู้คงเหลือที่เกี่ยวข้องกับสัญญาแลกเปลี่ยน อัตราดอกเบี้ยมีจำนวนรวม 70,385,790 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา และครอบคลุมดอกเบี้ยที่เกิดขึ้น ตั้งแต่วันที่ 15 มีนาคม 2542 ถึงวันที่ 15 กันยายน 2545 เลตเตอร์ออฟเครดิต ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 บริษัทย่อยมีภาระผูกพันตามเลตเตอร์ออฟเครดิตกับผู้ขายสินค้าในต่างประเทศ เป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 46.20 ล้านบาท ใบสั่งซื้อสินค้า/จ้างงาน ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 บริษัทฯมีภาระผูกพันตามใบสั่งซื้ออุปกรณ์และจ้างงานก่อสร้างและติดตั้ง อุปกรณ์เพื่อใช้กับระบบโครงข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 649.08 ล้านบาท หมายเหตุ 29 - การแก้ไขปรับปรุงระบบคอมพิวเตอร์สำหรับปี ค.ศ. 2000 (ยังไม่ได้สอบทานโดยผู้สอบบัญชี) ปัญหาระบบคอมพิวเตอร์ที่เกี่ยวกับปี ค.ศ. 2000 เกิดจากการใช้คอมพิวเตอร์ระบบตัวเลขสองหลักเพื่อ ระบุปีแทนที่จะเป็นตัวเลขสี่หลัก โดยระบบคอมพิวเตอร์อาจอ่านปี ค.ศ. 2000 เป็นปีอื่นๆ ทั้งนี้ระบบที่ใช้ ดังกล่าวอาจทำให้เกิดข้อผิดพลาดเมื่อมีการประมวลข้อมูลที่ใช้วันที่ก่อน ใน หรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2543 ข้อผิดพลาดดังกล่าวอาจมีผลต่อการดำเนินงานและการรายงานทางการเงิน ซึ่งอาจเป็นข้อ ผิดพลาดที่เล็กน้อยจนถึงขั้นเกิดความล้มเหลวของระบบงานที่สำคัญ หากมิได้ปรับปรุงระบบคอมพิวเตอร์ อย่างเหมาะสมและทันกาล และอาจมีผลกระทบต่อความสามารถของกิจการในการดำเนินธุรกิจตามปกติ นอกจากนี้ยังไม่อาจมั่นใจได้ว่ากิจการและกิจการอื่นที่ดำเนินธุรกิจด้วย จะสามารถแก้ไขปัญหา ระบบคอมพิวเตอร์ที่เกี่ยวกับปี ค.ศ. 2000 ได้ทั้งหมด ฝ่ายบริหารของบริษัทฯและบริษัทย่อยได้ให้ฝ่ายคอมพิวเตอร์ศึกษาและดำเนินการปรับปรุง หรือเปลี่ยน ระบบคอมพิวเตอร์ (โปรแกรมคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์คอมพิวเตอร์) เพื่อแก้ไขปัญหาปี ค.ศ. 2000 ณ วันที่ 31 มีนาคม 2542 โครงการแก้ไขปัญหาปี ค.ศ. 2000 ของบริษัทฯและบริษัทย่อยยังดำเนินการไม่ แล้วเสร็จ ประมาณการรายจ่ายสำหรับโครงการดังกล่าวของบริษัทฯและบริษัทย่อยจะมีจำนวนประมาณ 55 ล้านบาท รายจ่ายสำหรับโครงการแก้ไขปัญหาปี ค.ศ. 2000 จะบันทึกเป็นสินทรัพย์ในกรณีที่มีการ เปลี่ยนแทนระบบคอมพิวเตอร์ (โปรแกรมคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์คอมพิวเตอร์) และจะบันทึกเป็น ค่าใช้จ่ายในงวดที่เกิดขึ้นในกรณีที่เป็นงานปรับปรุงเพื่อแก้ไขปัญหาปี ค.ศ. 2000 รายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับ โครงการแก้ไขปัญหาปี ค.ศ. 2000 ที่เกิดขึ้นจนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2542 สำหรับบริษัทฯและบริษัทย่อย มีจำนวนเงินรวมประมาณ 21.09 ล้านบาท ซึ่งประกอบด้วยค่าใช้จ่ายจำนวนประมาณ 1.68 ล้านบาท และสินทรัพย์จำนวนประมาณ 19.41 ล้านบาท แม้ว่าบริษัทฯและบริษัทย่อยคาดว่าโครงการแก้ไข ปัญหาปี ค.ศ. 2000 จะสามารถดำเนินการเสร็จสิ้นก่อนปี พ.ศ. 2543 บริษัทฯและบริษัทย่อย ยังคงมี ความเสี่ยงต่อการที่บริษัทอื่นที่บริษัทฯและบริษัทย่อยดำเนินธุรกิจด้วย อาจไม่สามารถแก้ไขปรับปรุง ระบบคอมพิวเตอร์ที่มีปัญหาปี ค.ศ. 2000 ได้ทันกาล อย่างไรก็ตาม ฝ่ายบริหารของบริษัทฯและบริษัท ย่อยคาดว่าผลกระทบดังกล่าว(ถ้ามี) จะไม่มีนัยสำคัญต่อการดำเนินงานของบริษัทฯและบริษัทย่อย หมายเหตุ 30 - เหตุการณ์ภายหลังวันที่ในงบการเงิน ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2542 ถึงวันที่ 16 เมษายน 2542 บริษัทฯได้ทำสัญญาซื้อเงินตราต่างประเทศล่วง หน้าจำนวนแปดฉบับ เพื่อป้องกันความเสี่ยงการขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยนจากการชำระเงินกู้ยืม ดอกเบี้ยจ่าย และยอดเจ้าหนี้การค้าต่างประเทศ เป็นจำนวนเงินรวม 36,100,000 ดอลลาร์สหรัฐอเมริกา ในมูลค่าที่สัญญาไว้เป็นจำนวนเงินรวม 1,350,082,750 บาท สัญญาทั้งแปดฉบับดังกล่าวครบกำหนดตั้ง แต่วันที่ 29 กันยายน 2542 ถึงวันที่ 30 มีนาคม 2543 หมายเหตุ 31 - การจัดประเภทรายการใหม่ รายการบางรายการในงบการเงินสำหรับระยะเวลา 3 เดือนสิ้นสุดวันที่ 31 มีนาคม 2541 ได้จัดประเภท ใหม่ให้สอดคล้องกับการแสดงรายการในงบการเงินสำหรับระยะเวลา 3 เดือนสิ้นสุดวันที่ 31 มีนาคม 2542 ***