ำอธิบายและบทวิเคราะห์ของฝ่ายบริหาร

12 กุมภาพันธ์ 2553
หุ้นกู้และเงินกู้ยืม มีมูลค่า 35,624 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจาก 34,328 ล้านบาท ณ สิ้นปี 2551 เนื่องจาก บริษัทได้ออกหุ้นกู้มูลค่า 7,500 ล้านบาท เมื่อไตรมาส 1/2552 ที่ผ่านมา ต้นทุนกู้ยืมเฉลี่ยอยู่ที่ระดับ 4.8% โดยได้ทำการประกันความเสี่ยงเงินกู้สกุลเงินต่างประเทศไว้ ส่วนของผู้ถือหุ้น ลดลง 2.2% เทียบกับปีที่แล้ว ส่วนใหญ่มาจากกำไรสะสมที่ลดลงจาก 73,436 ล้านบาท ในปี 2551 เหลือ 71,811 ล้านบาท ในปี 2552 ซึ่งเป็นผลจากการจ่ายเงินปันผลเกินกว่าระดับกำไร ในช่วงปี แต่ด้วยกระแสเงินสดหลังหักเงินลงทุนที่แข็งแกร่งประกอบกับกำไรสะสม ทำให้เอไอเอสสามารถ จ่ายเงินปันผลในอัตราที่เกินกว่า 100% ของกำไรสุทธิได้ สภาพคล่อง ยังอยู่ในระดับสูง โดย ณ. สิ้นปี 2552 มีอัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียน (current ratio) เท่ากับ 2.02 เพิ่มขึ้นจาก 1.08 ณ สิ้นปี 2551 เนื่องจากมีเงินสดในระดับสูงขณะที่ส่วนของเงินกู้ ที่ถึงกำหนดชำระใน 1 ปีในระดับต่ำ โครงสร้างเงินทุน ยังคงแข็งแกร่ง โดยมีอัตราส่วนเงินกู้สุทธิต่อส่วนของผู้ถือหุ้นอยู่ที่ 0.15 ลดลงจาก ปีที่แล้วเนื่องจาระดับเงินสดที่เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก ขณะที่อัตราหนี้สินรวมต่อส่วนผู้ถือหุ้นยังคงที่ ณ ระดับ 0.74 เปรียบเทียบกับปีที่แล้ว 2551 2552 หนี้สินรวม / สินทรัพย์รวม 0.42 0.42 เงินกู้สุทธิ / ส่วนของผู้ถือหุ้น 0.25 0.15 หนี้สินรวมต่อส่วนผู้ถือหุ้น 0.74 0.74 (ล้านบาท) ณ สิ้นงวด ณ สิ้นงวด ยอดที่ต้องจ่ายชำระคืน 2551 2552 2553 2554 2555 2556 2557 เงินกู้ระยะยาว (1) 15,718 16,180 493 9,978 493 493 2,939 หุ้นกู้ระยะยาว (2) 18,610 19,474 - 4,000 5,000 8,000 2,500 รวมเงินกู้ยืมทั้งสิ้น 34,328 35,654 493 13,978 5,493 8,493 5,439 (1) รวมสัญญาแลกเปลี่ยน swap และ forward (2) รวมต้นทุนในการออกหุ้นกู้ กระแสเงินสด บริษัทมีระดับกระแสเงินสดหลังหักเงินลงทุนที่ดีขึ้น โดย ณ สิ้นปี 2552 บริษัทมีจำนวนเท่ากับ 3.1 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้น 28% เทียบกับ 2.42 หมื่นล้านบาท ในปี 2551 เนื่องจากกระแสเงินสดจากการดำเนินงานที่แข็งแกร่ง ประกอบกับการควบคุมเงินลงทุนเครือข่าย บริษัทมีกระแสเงินสดจากการดำเนินงานก่อนการเปลี่ยนแปลงของ เงินทุนหมุนเวียนอยู่ที่ 4.72 หมื่นล้านบาท อยู่ในระดับใกล้เคียงกับปี 2551 ที่ 4.78 หมื่นล้านบาท ขณะที่ เงินลงทุนในเครือข่ายลดจาก 1.26 หมื่นล้านบาท ในปี 2551 เหลือเพียง 9.9 พันล้านบาท ลดลง 21.2% เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว เนื่องจากเอไอเอสมีโนบายในการใช้เงินลงทุนอย่างระมัดระวัง และปรับการลงทุน ให้เหมาะสมกับความต้องการใช้งานในแต่ละพื้นที่ ในไตรมาสที่ 1/2551 บริษัทได้ออกหุ้นกู้จำนวน 7,500 ล้านบาท มีอัตราดอกเบี้ยเฉลี่ย 4.4% โดยนำมาขำระหุ้นกู้ครบกำหนดชำระในปี 2552 จำนวน 3 ชุด ได้แก่ AIS093A มูลค่า 2,450 ล้านบาท ที่อัตราดอกเบี้ย 6.25% และ AIS093B มูลค่า 750 ล้านบาท ที่อัตรา ดอกเบี้ย 4.85% และ AIS099A มูลค่า 3,427 ล้านบาท ที่อัตราดอกเบี้ย 5.8% แหล่งที่มาและการใช้ไปของเงินทุนปี 2552 2552 ล้านบาท แหล่งที่มาของเงินทุน การใช้ไปของเงินทุน กระแสเงินสดจากการดำเนินงานหลังหักดอกเบี้ยและภาษี 47,225 การลงทุนในเครือข่ายและสินทรัพย์ถาวร 9,915 เงินรับจากการกู้ยืมระยะยาว 8,535 เงินปันผลจ่าย 18,709 ดอกเบี้ยรับ 310 ชำระต้นทุนทางการเงิน 1,984 เงินรับจากการขายสินทรัพย์ 21 ส่วนเปลี่ยนแปลงของเงินทุนหมุนเวียน 6,312 เงินรับจากหุ้นทุนและส่วนเกินทุน 296 ชำระคืนเงินกู้ระยะยาว 7,199 เงินสดเพิ่มขึ้น 9,260 ลงทุน (เงินฝากประจำ) 3,008 เงินสดเพิ่มขึ้น 9,260 รวม 56,388 รวม 56,388 มุมมองของผู้บริหารต่อแนวโน้มและกลยุทธ์ในปี 2553 กระแสเงินสดหลังหักเงินลงทุน +12% เทียบกับปี 2552 (EBITDA - เงินลงทุนโครงข่าย) รายได้การให้บริการ +3% (ไม่รวมค่าเชื่อมโยงโครงข่าย) EBITDA margin 44% เงินลงทุนเครือข่าย 6,200 ล้านบาท (รวมงบลงทุนใน 3G บนคลื่นความถี่ย่าน 900 MHz) ในช่วงปี 2553 สภาพเศรษฐกิจทั้งภายในประเทศและเศรษฐกิจโลกมีแนวโน้มที่จะฟื้นตัว จึงคาดการณ์ว่า อุตสาหกรรมโทรคมนาคมจะปรับตัวเพิ่ม 3% อุปสงค์ภายในประเทศมีแนวโน้มสูงขึ้น จากการบริโภคที่เพิ่มขึ้น ขณะที่ภาคเกษตรกรรมมีแนวโน้มดีขึ้นจากสินค้าเกษตรที่มีราคาสูงขึ้นเหมือนในช่วงปี 2551 ส่งผลให้มีการ จับจ่ายใช้สอยในเขตต่างจังหวัดเพิ่มขึ้น การใช้บริการข้ามแดนอัตโนมัติซึ่งส่วนใหญ่มาจากชาวต่างประเทศ ที่เดินทางเข้ามาในประเทศไทย คาดว่าจะเพิ่มขึ้นตามจำนวนนักท่องเที่ยวต่างประเทศทีเพิ่มขึ้น สำหรับ บริการโทรออกต่างประเทศนั้น คาดว่าในปี 2553 จะยังมีการแข่งขันด้านราคาต่อเนื่องจากไตรมาส 4/2552 ที่ผ่านมา บริการด้านข้อมูลจะเป็นปัจจัยหลักในการเติบโตของรายได้ ขณะที่รายได้จากการให้บริการเสียงยังทรงตัว อัตราเลขหมายโทรศัพท์ เคลื่อนที่ต่อจำนวนประชากรจะเพิ่มสูงกว่า 100% ในปี 2553 โดยทั้งอุตสาหกรรม จะมีจำนวนผู้ใช้บริการที่เพิ่มขึ้นประมาณ 3 ถึง 4 ล้านเลขหมาย หรือเพิ่มขึ้นเพียง 5% ดังนั้นคาดว่า การแข่งขันในตลาดการให้บริการเสียงจะยังคงอยู่ในระดับทรงตัว ในขณะที่ตลาดการให้บริการด้านข้อมูล จะเติบโตขึ้นโดยเฉพาะจากการใช้งานอินเตอร์เน็ตผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ โดยคาดว่ารายได้จากการ ให้บริการด้านข้อมูลจะเพิ่มขึ้น 20% เมื่อเทียบกับปี 2552 จากจำนวนผู้ใช้งานที่เพิ่มขึ้นและปริมาณการใช้งาน ที่เพิ่มขึ้นของผู้ใช้บริการรายคน ปัจจัยสำคัญในการเติบโตเนื่องมาจากเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่ได้รับ ความนิยมเพิ่มขึ้น ในขณะที่การเข้าถึงอินเตอร์เน็ตแบบผ่านสายโทรศัพท์ยังมีข้อจำกัดอยู่มาก เอไอเอสคาดว่าระดับกระแสเงินสดหลังหักเงินลงทุนจะเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 12% เนื่องจากได้ปรับลด เงินลงทุนในเครือข่ายลงจาก 9,915 ล้านบาท ในปี 2552 เป็น 6,200 ล้านบาท ในปี 2553 ในส่วนของ การลดค่าใช้จ่ายนั้น บริษัทได้ดำเนินโครงข่ายเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานโดยการควบคุมต้นทุนมา ตั้งแต่ปี 2551 ต่อเนื่องมาถึงปี 2552 ดังนั้นการจะลดค่าใช้จ่ายลงอีกในปี 2553 จึงอาจเป็นไปได้น้อย ยกเว้นค่าใช้จ่ายบางตัวเช่น ค่าใช้จ่ายในการผลิตบัตรเติมเงินซึ่งยังมีแผนที่จะลดลงต่อเนื่องจากการกระตุ้น ให้ลูกค้าใช้การเติมเงินผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่แทนการใช้บัตรเติมเงิน อย่างไรก็ดี จากแนวโน้มการเติบโต ของบริการด้านข้อมูล จะส่งผลให้ค่าใช้จ่ายด้านโครงข่ายบางรายการปรับเพิ่มขึ้น ในส่วนค่าเชื่อมโยง โครงข่ายสุทธินั้นคาดว่าจะอยู่ในระดับ 400 - 700 ล้านบาท ซึ่งต่ำกว่าในปี 2552 ดังนั้นบริษัทคาดว่า EBITDA margin จะอยู่ที่ระดับ 44% รายได้จากการขายเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่คาดว่าจะอยู่ในระดับทรงตัว แม้ในปี2553 ที่คาดว่าสภาวะเศรษฐกิจ จะทำให้ความต้องการของผู้บริโภคปรับตัวดีขึ้น แต่ตลาดเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่ยังได้รับผลกระทบจากการแข่งขัน ที่เพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มตลาดโทรศัพท์เคลื่อนที่ราคาประหยัด ดังนั้นกลยุทธ์ในการขายจะเน้นการ จำหน่ายสมาร์ทโฟนและแอร์การ์ดซึ่งให้อัตรากำไรที่ดีกว่า อย่างไรก็ตามธุรกิจจำหน่ายเครื่องโทรศัพท์เคลื่อนที่ จะยังเป็นส่วนสำคัญในการช่วยส่งเสริมกลยุทธ์ของเอไอเอสในการสร้างการเจริญเติบโตของธุรกิจ รวมถึง สนับสนุนการเปิดตลาด 3G ในอนาคต ระยะเวลาการออกใบอนุญาต 3G ยังคงไม่ชัดเจน เนื่องจากยังมีการถกเถียงในประเด็นขอบเขตอำนาจของ สำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) ในระหว่างนี้ เอไอเอสได้พยายามหาแนวทาง ในการให้บริการเทคโนโลย 3G กับผู้บริโภค โดยเปิดให้บริการ 3G เชิงพาณิชย์บนคลื่นความถี่เดิมที่ย่าน 900 MHz ในบางพื้นที่ เพื่อให้ผู้ใช้บริการได้สัมผัสประสบการณ์ 3G เช่น เซ็นทรัลเวิร์ดและสยามพารากอน ในกรุงเทพ เชียงใหม่ ชลบุรี และหัวหิน ซึ่งช่วยตอกย้ำ เอไอเอส ในฐานะผู้นำในการนำเทคโนโลยีใหม่ๆ มาสู่ผู้ใช้บริการ เอไอเอสจะพิจารณาการบริหารโครงสร้างเงินทุน เมื่อมีความชัดเจนในเรื่องการออกใบอนุญาต 3G บนคลื่น ความถี่ย่าน 2.1 GHz มากขึ้น เนื่องจากการลงทุนใน 3G จะส่งผลกระทบต่อแผนการลงทุนในเครือข่ายและ กระแสเงินสดในระยะยาว ปัจจุบันบริษัทมีนโยบายการจ่ายเงินปันผลไม่ต่ำกว่า 40% ของกำไรสุทธิ ทั้งนี้ บริษัทต้องอยู่ในสถานะที่สามารถรักษาอันดับความน่าเชื่อถือในระดับ AA จากทริสเรตติ่ง (TRIS) "ในเอกสารชุดนี้อาจจะมีข้อมูลบางส่วนที่เกี่ยวกับการประมาณการถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอนาคต (ไม่ว่าจะเป็น การประมาณการทางด้านการเงินหรือการประมาณการทางด้านธุรกิจในส่วนอื่นๆ) ตัวอย่างของคำที่ใช้ในการ ประมาณการถึงเหตุการณ์ที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต เช่น "อาจจะ", "จะ", "คาดว่า", "ประมาณ", "เชื่อว่า" เป็นต้น แม้ว่าประมาณการดังกล่าวจะประเมินขึ้นโดยอาศัยข้อมูลที่มีอยู่ในปัจจุบันเป็นพื้นฐาน บริษัทฯ ไม่สามารถ รับประกันหรือยืนยันได้ว่าการประมาณการดังกล่าวจะเกิดขึ้นตรงตามที่บริษัทฯ คาดการณ์ไว้ในอนาคต ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูลดังกล่าวจึงควรระมัดระวังในการใช้ข้อมูลประมาณการข้างต้น" สรุปตัวเลขทางการเงิน งบการเงินรวม ไตรมาส ไตรมาส ไตรมาส %เปลี่ยน %เปลี่ยน 4/2551 3/2552 4/2552 แปลงเทียบกับ แปลงเทียบกับ ไตรมาส ไตรมาส 4/2551 3/2552 รายได้จากการให้บริการ 24,077 23,381 24,612 2.2% 5.3% รายได้จากการขาย 2,194 1,590 1,372 -37.5% -13.7% รายได้รวม 26,270 24,970 25,983 -1.1% 4.1% รายได้จากการขาย (10,145) (9,958) (10,214) 0.7% 2.6% ส่วนแบ่งรายได้ (4,823) (4,881) (5,149) 6.7% 5.5% ต้นทุนขาย (2,198) (1,459) (1,151) -47.7% -21.1% กำไรขั้นต้น 9,104 8,673 9,470 4.0% 9.2% ค่าใช้ในการขายและบริหาร (3,249) (2,339) (2,993) -7.9% 27.9% EBITDA 10,643 11,432 11,520 8.2% 0.8% EBT 2,118 5,991 5,679 168.1% -5.2% กำไรสุทธิ 420 4,184 4,106 877.3% -1.9% งบการเงินรวม 2551 2552 %เปลี่ยน แปลงเทียบ กับปี 2551 รายได้จากการให้บริการ 99,586 95,812 -3.8% รายได้จากการขาย 11,206 6,639 -40.8% รายได้รวม 110,792 102,451 -7.5% รายได้จากการขาย (41,484) (40,258) -3.0% ส่วนแบ่งรายได้ (20,021) (19,861) -0.8% ต้นทุนขาย (10,534) (6,197) -41.2% กำไรขั้นต้น 38,753 36,136 -6.8% ค่าใช้ในการขายและบริหาร (11,054) (10,134) -8.3% EBITDA 46,463 45,892 -1.2% EBT 24,846 24,207 -2.6% กำไรสุทธิ 16,409 17,055 3.9% รายได้จากการให้บริการไม่ ไตรมาส ไตรมาส ไตรมาส รวม IC 4/2551 3/2552 4/2552 โพสต์เพด - บริการเสียง 18.5% 18.1% 16.6% พรีเพด - บริการเสียง 57.9% 56.7% 55.5% โพสต์เพด - บริการข้อมูล 6.3% 7.6% 8.8% พรีเพด - บริการข้อมูล 8.2% 9.7% 10.0% บริการโรมมิ่งต่างประเทศ 3.4% 2.9% 4.1% อื่น ๆ (IDD, ค่าธรรมเนียม) 5.7% 4.9% 5.0% รายได้จากการขาย โทรศัพท์เคลื่อนที่ 94.5% 91.0% 89.8% ซิมการ์ด 5.5% 9.0% 10.2% ต้นทุนค่าบริการไม่รวม IC ค่าเสื่อมราคาโครงข่าย 68.8% 72.9% 70.7% ต้นทุนโครงข่าย 9.7% 9.9% 9.6% ค่าซ่อมบำรุงโครงข่าย 7.0% 4.9% 4.1% อื่นๆ 14.5% 12.3% 15.6% ต้นทุนค่าขาย โทรศัพท์เคลื่อนที่ 96.2% 96.6% 95.9% ซิมการ์ด 3.8% 3.4% 4.1% งบดุลรวม 2551 2552 สินทรัพย์หมุนเวียน 26,896 33,571 สินทรัพย์ถาวร 81,189 69,715 รวมสินทรัพย์ 128,081 125,026 รวมหนี้สิน 54,646 53,215 กำไรสะสม 47,755 46,146 รวมส่วนของผู้ถือหุ้น 73,436 71,811 Key Ratios 2551 2552 EBITDA Margin 41.9% 44.8% Interest Coverage (x) 17.1 14.0 DSCR (x) 3.8 13.7 หนี้สินสุทธิ / EBITDA (x) 0.39 0.23 หนี้สินสุทธิ / ส่วนของผู้ถือหุ้น 0.25 0.15 (%) หนี้สินรวมต่อส่วนผู้ถือหุ้น (x) 0.74 0.74 Free cash flow to EV (%) 10.4% 10.7% กำไรต่อส่วนผู้ถือหุ้น (ROE) 22.0% 23.5% สรุปตัวเลขการดำเนินงาน จำนวนผู้ใช้บริการ ไตรมาส ไตรมาส ไตรมาส 4/2551 3/2552 4/2552 จีเอสเอ็ม แอดวานซ์ 2,534,200 2,755,600 2,835,800 จีเอสอ็ม 1800 77,800 79,000 78,900 โพสต์เพด 2,612,000 2,834,600 2,914,700 พรีเพด 24,698,200 25,447,700 25,858,200 รวมจำนวนผู้ใช้บริการ 27,310,200 28,282,300 28,772,900 ผู้ใช้บริการที่เพิ่มขึ้น (Net additions) โพสต์เพด 123,000 84,100 80,100 พรีเพด 412,600 296,200 410,500 รวมจำนวนผู้ใช้บริการที่เพิ่มขึ้น 535,600 380,300 490,600 Churn rate (%) โพสต์เพด 2.0% 2.2% 2.2% พรีเพด 5.2% 5.0% 5.2% ค่าเฉลี่ย 4.9% 4.8% 4.9% ส่วนแบ่งตลาดของจำนวนผู้ใช้บริการ โพสต์เพด 40% 42% N/A พรีเพด 45% 44% N/A รวม 44% 44% N/A ARPU ไม่รวม IC (บาท) จีเอสเอ็ม แอดวานซ์ 695 641 660 จีเอสเอ็ม 1800 666 622 623 โพสต์เพด 695 640 659 พรีเพด 193 184 192 ค่าเฉลี่ย 241 229 239 ARPU รวม IC (บาท) จีเอสเอ็ม แอดวานซ์ 647 600 619 จีเอสเอ็ม 1800 649 605 604 โพสต์เพด 647 600 619 พรีเพด 203 191 198 ค่าเฉลี่ย 245 232 240 MOU (จำนวนนาทีที่โทรออก) จีเอสเอ็ม แอดวานซ์ 546 522 535 จีเอสเอ็ม 1800 487 469 492 โพสต์เพด 544 521 534 พรีเพด 242 240 255 ค่าเฉลี่ย 270 268 283 Traffic % outgoing to total minute 49% 48% 49% % on-net to total outgoing 76% 79% 79%